Borçlandırma, Kefalet ve Sigorta Yönetmeliği
Genel Kurul onayına sunulacak taslak metin
Bu metin Genel Kurul tarafından kabul edilip yürürlük tarihi belirleninceye kadar ortaklar ve YarKoop bakımından kazanılmış hak, borç kullandırma taahhüdü veya kefalet yükümlülüğü doğurmaz.
BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, kapsam, dayanak ve tanımlar
Madde 1 — Amaç
Bu Yönetmeliğin amacı; YarKoop tarafından ortaklarına sağlanacak faizsiz borçlandırma ve kefalet desteklerinin, bu işlemlere ilişkin sigorta ve diğer güvencelerin, tahsilat ve temerrüt süreçlerinin şeffaf, ölçülü, izlenebilir ve sürdürülebilir esaslarla yürütülmesini düzenlemektir.
Madde 2 — Kapsam
Bu Yönetmelik; borçlanma limiti, borç talebi, değerlendirme ve karar, işlem ücreti, ödeme planı, kefil ve teminatlar, bono ve diğer belgeler, sigorta, kullandırım, tahsilat, gecikme, temerrüt, kefile başvuru, rücu, kişisel verilerin korunması ve kayıtların saklanmasına ilişkin işlemleri kapsar.
Madde 3 — Dayanak
Bu Yönetmelik; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, ilgili diğer mevzuat ile YarKoop Ana Sözleşmesinin özellikle 6 ncı maddesinin (1), (2), (6), (7), (10) ve (31) numaralı bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Madde 4 — Tanımlar
Bu Yönetmelikte; YarKoop kooperatifi, ortak ortaklığı onaylanmış kişiyi, borçlu YarKoop’tan faizsiz borç kullanan ortağı, kefil borçlunun borcunu belge şartları içinde güvence altına alan kişiyi, borçlanma limiti sistemce hesaplanan üst sınırı, kullanılabilir limit toplam limitten açık borçlar düşüldükten sonra kalan tutarı, işlem ücreti borçlandırmanın operasyonel işlemleri karşılığında bir defaya mahsus alınan bedeli, sigorta primi yetkili sigorta kuruluşunun poliçede gösterdiği bedeli, temerrüt vadesi gelen borcun gerekli bildirimlere rağmen ödenmemesini ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM — Temel ilkeler ve borçlanma uygunluğu
Madde 5 — Temel ilkeler
- Borçlandırma faizsizdir; süreye bağlı faiz, gecikme faizi veya bileşik getiri uygulanmaz.
- Destek yalnızca YarKoop ortaklarına ve Ana Sözleşmedeki amaçlar doğrultusunda sağlanır.
- Hiçbir ortak, limitinin bulunmasını gerekçe göstererek borç kullandırılmasını talep hakkı kazanmaz.
- Yönetim Kurulu; fon durumu, eşitlik, ödeme gücü, önceki ödeme davranışı ve risk yoğunlaşmasını birlikte değerlendirir.
- Kararlar gerekçeli, denetlenebilir ve kayıt altına alınmış olmalıdır.
- YarKoop mevduat toplamaz; bankacılık veya yetkisiz sigortacılık faaliyeti yürütmez.
Madde 6 — Uygunluk şartları
Borç talebinde bulunabilmek için ortağın; ortaklığının onaylanmış olması, en az üç aidat dönemini tamamen ödemiş bulunması, otuz günü geçmiş aidat borcunun ve vadesi geçmiş borç taksidinin bulunmaması, önceki işlemlerde gerçeğe aykırı beyanda bulunmamış olması gerekir. Yönetim Kurulu gerekli gördüğünde gelir, ödeme gücü, amaç ve ek güvence belgeleri isteyebilir.
Madde 7 — Borçlanma limitinin hesabı
- Limit, sistemde tahsil edilmiş aidat toplamı üzerinden hesaplanır.
- Birinci ortaklık yılında beş, ikinci yılda dört, üçüncü ve sonraki yıllarda üç katsayısı uygulanır.
- Toplam bireysel limit hiçbir durumda 1.000.000 TL’yi aşamaz.
- Açık borçlar kullanılabilir limitten düşülür.
- Limit hesaplaması yönetim kararı, fon yeterliliği ve hukuki uygunluk incelemesinin yerine geçmez.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM — Talep, değerlendirme ve kullandırım
Madde 8 — Borç talebi
Talep; ortak paneli veya Yönetim Kurulunun kabul edeceği yazılı yöntemle yapılır. Talepte tutar, amaç, vade/taksit sayısı, ödeme planı ve istenen diğer bilgiler bulunur. Sonuçlanmamış talebi bulunan ortak ikinci bir talep oluşturamaz.
Madde 9 — Değerlendirme ve karar
Yönetim Kurulu talebi kabul edebilir, kısmen kabul edebilir, kefil veya ek teminat şartına bağlayabilir, düzeltme isteyebilir ya da gerekçesiyle reddedebilir. Karar, ortağın Mesajlarım alanına ve kayıtlı e-posta adresine bildirilir. Kullandırım öncesinde uygunluk ve kullanılabilir limit yeniden kontrol edilir.
Madde 10 — Vade ve ödeme planı
Standart faizsiz borçlar en fazla altı eşit veya yönetimce onaylanan taksitte kullandırılır. Kefalet ve senet teminatlı özel programlarda vade, Genel Kurulun belirlediği program şartları çerçevesinde yirmi dört aya kadar çıkarılabilir. Ödeme planı borçlu ve varsa kefiller tarafından belge imzalanmadan önce görülür.
Madde 11 — İşlem ücreti
- Borçlandırma işlemlerinin operasyonel giderleri için kullandırılan anaparanın yüzde 0,5’i oranında bir defalık işlem ücreti alınır.
- İşlem ücreti vadeye, geçen süreye veya gecikmeye göre artırılamaz; faiz ve gecikme geliri niteliğinde uygulanamaz.
- Genel Kurul bu oranı azaltmaya, kaldırmaya veya azami maktu tutar belirlemeye yetkilidir.
- Borç kullandırılmazsa işlem ücreti doğmaz; önceden alınmışsa iade edilir.
- İşlem ücreti, sigorta primi ve üçüncü kişilere ödenen belgeli masraflardan ayrı gösterilir.
Madde 12 — Kullandırım
Yönetim kararı, sözleşme, ödeme planı, gerekli kefalet/teminat belgeleri ve varsa sigorta poliçesi tamamlanmadan kullandırım yapılamaz. Ödeme mümkün olduğunca ortağın kayıtlı banka hesabına yapılır ve işlem YarKoop mali kayıtlarına işlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM — Kefalet ve diğer teminatlar
Madde 13 — Kefil istenmesi
Yönetim Kurulu; tutar, vade, kullanılabilir limit, ödeme gücü ve risk durumuna göre bir veya birden fazla kefil isteyebilir. Borçlu ile kefil aynı kişi olamaz. Kefilin onaylı ortak olması esas olmakla birlikte Yönetim Kurulu, mevzuata ve Ana Sözleşmeye uygun üçüncü kişi kefaletini kabul edebilir.
Madde 14 — Kefalet kapasitesi
Kefilin kapasitesi; kendisine tanımlanan kefalet limiti, diğer aktif kefaletleri, kendi açık borçları, gecikmiş ödemeleri ve ödeme gücü dikkate alınarak belirlenir. Açık kefalet riskleri kapasiteden düşülür. Sistem sonucu tavsiye niteliğindedir; nihai karar Yönetim Kuruluna aittir.
Madde 15 — Kefilin bilgilendirilmesi ve kabulü
Kefile; borçlu, anapara, vade, ödeme planı, kefalet türü, azami sorumluluk tutarı, diğer kefillerin payları, temerrüt süreci ve rücu hakkı açıklanır. Ortak panelindeki kabul yalnızca ön kabul niteliğindedir; kanunun aradığı yazılı şekil, el yazısı, imza ve gerektiğinde eş rızası şartlarının yerine geçmez.
Madde 16 — Kefaletin türü ve belgelendirme
Kefalet sözleşmesi ile bono üzerindeki aval birbirinden ayrı hukuki güvencelerdir. Kullanılacak belge türü Yönetim Kurulu kararı ve hukuk incelemesiyle belirlenir. Kefilin azami sorumluluk tutarı, tarihi, türü ve payı belgede açıkça gösterilir. Islak imzalı asıl belgeler teslim alınır; elektronik kopyaları sisteme yüklenir.
Madde 17 — Birden fazla kefil
Birden fazla kefil bulunması hâlinde payların toplamı yüzde 100 olarak kaydedilir. Her kefilin azami sorumluluğu ayrıca gösterilir. Müteselsil kefalet veya aval kararlaştırılmışsa bunun sonuçları kefile ayrıca açıklanır ve kanuni şekil şartları tamamlanır.
Madde 18 — Kefaletin değişmesi ve sona ermesi
Borç kullandırılmadan önce kefil ön kabulünü geri çekebilir. Kullandırım sonrasında kefil ancak yeni ve yeterli teminatın kabulü ile Yönetim Kurulu kararı üzerine değiştirilebilir. Borç tutarını veya kefilin riskini artıran değişiklikler için yeniden onay alınır. Borcun tamamen ödenmesi ve tüm yan yükümlülüklerin kapanmasıyla kefalet sona erer ve durum taraflara bildirilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM — Sigorta ve risk paylaşımı
Madde 19 — Sigorta yapılması
Yönetim Kurulu, borcun niteliğine göre yetkili bir sigorta kuruluşundan borç ödeme, hayat, maluliyet, alacak, tek risk, kefalet veya katılım esaslı sigorta teminatı alınmasını şart koşabilir. Sigorta yapılması borçlunun ve kefillerin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kendiliğinden kaldırmaz.
Madde 20 — Sigorta primi
- Kesin prim, yalnızca yetkili sigorta kuruluşunun poliçe veya teklifinde gösterilen tutardır.
- YarKoop’un sistemde gösterdiği tahmini tutar poliçe taahhüdü veya tahsil edilebilir sigorta primi sayılmaz.
- Primin borçlu, YarKoop veya paylaşımlı olarak ödenmesine Yönetim Kurulu karar verir ve bu husus borçluya önceden bildirilir.
- YarKoop sigorta primi üzerine kâr, komisyon veya açıklanmayan ek bedel koyamaz.
- Poliçe numarası, teminat tutarı, teminat oranı, muafiyet, başlangıç-bitiş tarihi ve belge kaydı sistemde tutulur.
Madde 21 — Tazminat ve mükerrer tahsilat yasağı
Sigorta tazminatı, kefil ödemesi ve borçlu tahsilatı aynı zarar için mükerrer tahsilata yol açamaz. Alınan her ödeme borç bakiyesine mahsup edilir. Sigortacının veya ödeme yapan kefilin kanundan doğan rücu hakları saklıdır.
ALTINCI BÖLÜM — Tahsilat, gecikme ve kefile başvuru
Madde 22 — Tahsilat
Ödemeler ilgili taksite bağlanır; kısmi ödeme kabul edilebilir. Borçlu ve kefiller ortak panelinden güncel anapara, ödenen tutar, kalan borç, ödeme planı ve kendi risklerini izleyebilir; mali kayıtları değiştiremez.
Madde 23 — Gecikme ve bildirim
Vadesinde ödenmeyen taksit gecikmiş sayılır. Borçluya kayıtlı iletişim kanallarından bildirim yapılır. Gecikme nedeniyle faiz uygulanmaz; yalnızca kanunen talep edilebilecek, belgeli ve makul takip giderleri ilgili mevzuat ve sözleşme çerçevesinde değerlendirilebilir.
Madde 24 — Temerrüt ve kefile ödeme çağrısı
Kefil ilk gecikme gününde otomatik olarak borçlandırılmaz. Borçluya bildirim ve makul ödeme imkânı sağlandıktan sonra Yönetim Kurulu gerekçeli kararla temerrüt ve kefalet sürecini başlatabilir. Kefile başvuru; kefalet türü, azami tutar, pay, muacceliyet ve kanuni takip şartları gözetilerek yapılır.
Madde 25 — Kefilin ödemesi ve rücu
Kefilin yaptığı ödeme, borçlunun ilgili borcuna mahsup edilir ve kefilin açık riski aynı tutarda azaltılır. Ödeme yapan kefilin borçluya karşı rücu hakkı saklıdır. YarKoop sistemi bu rücu alacağını bilgilendirme ve ispat amacıyla kaydedebilir; taraflar adına yetkisiz tahsilat veya hukuki temsil faaliyeti yürütmez.
YEDİNCİ BÖLÜM — Kayıt, denetim, kişisel veriler ve son hükümler
Madde 26 — Kayıt ve işlem geçmişi
Talep, karar, sözleşme, ödeme, düzeltme, bildirim, kefalet, poliçe ve belge hareketlerinde işlemi yapan kişi ile tarih ve saat kaydedilir. Hatalı mali kayıtlar silinmez; gerekçeli ters kayıt veya düzeltme kaydıyla düzeltilir.
Madde 27 — Gizlilik ve kişisel veriler
Borçlu ve kefillere ait kimlik, iletişim, mali durum, banka, sağlık ve sigorta verileri yalnızca gerekli olduğu ölçüde ve ilgili mevzuata uygun işlenir. Kefil, borçlunun başka işlemlerini; borçlu da kefilin diğer borç ve kefaletlerini göremez.
Madde 28 — Denetim ve raporlama
Yönetim Kurulu; açık borç, gecikme, kefalet riski, sigorta teminatı, tahsilat ve fon yeterliliğini düzenli olarak raporlar. Denetim Kurulu ve yetkili denetçiler gerekli kayıt ve belgeleri inceler. Operasyonel sistem kayıtları yasal defter ve mali müşavir kayıtlarının yerine geçmez.
Madde 29 — Hüküm bulunmayan hâller
Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde mevzuat, YarKoop Ana Sözleşmesi, Genel Kurul kararları ve bunlara aykırı olmamak üzere Yönetim Kurulu kararları uygulanır. Emredici mevzuata aykırı yönetmelik hükmü uygulanmaz.
Madde 30 — Yürürlük
Bu Yönetmelik, YarKoop Genel Kurulunun ……/……/………… tarihli ve ………… sayılı kararıyla kabul edilerek yürürlüğe girer. Yürürlük tarihi Genel Kurul kararında ayrıca belirtilmemişse kabul tarihidir.
Madde 31 — Yürütme
Bu Yönetmelik hükümlerini YarKoop Yönetim Kurulu yürütür.
